Dé thematische lesmethode voor het basisonderwijs.
Logo DaVinci
Logo DaVinci

Dé thematische lesmethode voor het basisonderwijs.

Logo DaVinci
Logo DaVinci

Dé thematische lesmethode voor het basisonderwijs.

Welke leesactiviteiten zijn geschikt voor kinderen met concentratieproblemen?

Voor kinderen met concentratieproblemen zijn korte, afwisselende en speelse leesactiviteiten het meest geschikt. Denk aan voorlezen met interactie, leesboeken over onderwerpen die hen echt boeien, of bewegingsactiviteiten gekoppeld aan tekst. De sleutel is altijd leesplezier: kinderen die met plezier lezen, maken vanzelf meer leeskilometers en bouwen zo hun leesvaardigheid op. In dit artikel vind je concrete antwoorden op de meest gestelde vragen over lezen en concentratieproblemen bij kinderen op de basisschool.

Waarom hebben sommige kinderen moeite met lezen door concentratieproblemen?

Kinderen met concentratieproblemen vinden lezen moeilijk omdat het een activiteit is die langdurige, gerichte aandacht vraagt. De hersenen moeten letters omzetten naar klanken, klanken samenvoegen tot woorden, en woorden verbinden tot betekenis, allemaal tegelijk. Voor kinderen met een korte aandachtsboog is dat een grote uitdaging, zeker als de tekst niet aansluit bij hun interesses.

Concentratieproblemen bij kinderen kunnen verschillende oorzaken hebben. Sommige kinderen zijn van nature beweeglijker en hebben moeite om stil te zitten. Anderen raken snel overprikkeld door omgevingsgeluiden of visuele afleidingen. En weer andere kinderen haken af omdat ze eerder negatieve ervaringen hebben gehad met lezen en het daardoor als iets vervelends zijn gaan zien.

Wat veel mensen niet beseffen, is dat concentratieproblemen tijdens het lezen vaak samenhangen met motivatie. Een kind dat een boek leest over iets waar het echt nieuwsgierig naar is, kan soms veel langer gefocust blijven dan je zou verwachten. Leesplezier is daarmee geen bijkomstigheid, maar een essentieel onderdeel van de oplossing. Kinderen die vrijwillig lezen, maken automatisch leeskilometers, en die leeskilometers zijn precies wat hun leesvaardigheid doet groeien.

Welke soorten leesactiviteiten sluiten aan bij een korte aandachtsboog?

Leesactiviteiten die aansluiten bij een korte aandachtsboog zijn kort, afwisselend en visueel aantrekkelijk. Stripboeken, informatieve prentenboeken, gedichten, en boeken met veel plaatjes en weinig tekst per pagina zijn uitstekende keuzes voor kinderen met concentratieproblemen. Ze bieden een compleet leesmoment zonder dat het kind lang aan één stuk gefocust hoeft te blijven.

Hieronder een overzicht van leesactiviteiten die goed werken voor kinderen met een kortere aandachtsboog:

  • Stripboeken en graphic novels: De combinatie van beeld en tekst maakt het verhaal toegankelijk en houdt de aandacht vast.
  • Informatieve boeken over favoriete onderwerpen: Kinderen die gek zijn op dino’s, ruimte of voetbal lezen veel gemakkelijker als het boek over hun passie gaat.
  • Gedichten en rijmpjes: Kort, ritmisch en speels, perfect voor een snelle leessessie.
  • Boeken met hoofdstukjes van één of twee pagina’s: Zo heeft het kind steeds een duidelijk eindpunt in zicht.
  • Interactieve boeken: Boeken waarbij het kind zelf keuzes maakt of opdrachten uitvoert, houden de aandacht actief.
  • Tijdschriften voor kinderen: Korte artikelen, veel afwisseling en aantrekkelijke lay-outs werken goed voor kinderen die snel afhaken bij lange teksten.

Het allerbelangrijkste bij de keuze van leesmateriaal is dat het kind zelf mag kiezen. Eigen keuze vergroot de betrokkenheid enorm. Laat kinderen rondkijken in de bibliotheek of boekhandel en volg hun nieuwsgierigheid, ook als ze kiezen voor iets wat jij misschien niet als “serieus” leesmateriaal beschouwt.

Hoe kan bewegend leren het lezen ondersteunen bij kinderen met concentratieproblemen?

Bewegend leren ondersteunt het lezen bij kinderen met concentratieproblemen doordat lichaamsbeweging de doorbloeding van de hersenen bevordert en de concentratie tijdelijk verhoogt. Door beweging en lezen te combineren, wordt lezen minder passief en daarmee minder zwaar voor kinderen die moeite hebben om stil te zitten.

Beweging hoeft daarbij niet los van lezen te staan. Er zijn allerlei manieren om de twee te verweven:

  • Leesestafette: Kinderen lopen naar verschillende plekken in de ruimte waar stukjes tekst hangen en lezen die ter plekke.
  • Actief voorlezen: Terwijl een volwassene voorleest, mogen kinderen bewegen, tekenen of iets nabouwen dat past bij het verhaal.
  • Leesplekken wisselen: Laat kinderen kiezen waar ze lezen: op de grond, op een kussen, buiten of in een leeshoek. Keuzevrijheid en een andere omgeving helpen de concentratie.
  • Bewegingspauzes: Korte pauzes van twee tot drie minuten bewegen tussen leesmomenten door helpen kinderen om daarna weer beter te focussen.

Binnen het thematisch onderwijs, zoals de aanpak van DaVinci, sluit bewegend leren natuurlijk aan bij rijke thema’s. Als kinderen bezig zijn met een thema als “De wereld in de toekomst” of “Samen op de wereld”, kunnen leesteksten over bijpassende platte onderwerpen worden gecombineerd met actieve werkvormen. Zo voelt lezen als een onderdeel van een groter, betekenisvol geheel, en niet als een aparte taak.

Wat is het verschil tussen voorlezen en zelfstandig lezen bij concentratieproblemen?

Bij concentratieproblemen is voorlezen over het algemeen toegankelijker dan zelfstandig lezen, omdat het kind zich volledig op de betekenis en het verhaal kan richten zonder de extra cognitieve belasting van het decoderen. Zelfstandig lezen vraagt meer van de aandacht, maar heeft ook grote voordelen als het kind een boek kiest dat echt bij hem of haar past.

De kracht van voorlezen

Voorlezen is een van de krachtigste manieren om leesplezier te wekken bij kinderen die zelf moeite hebben met lezen. Terwijl iemand anders de technische kant van het lezen op zich neemt, kan het kind volledig opgaan in het verhaal. Goede voorleesmomenten zijn interactief: stel vragen, laat het kind raden wat er gaat gebeuren, of bespreek wat de personages voelen. Zo blijft de aandacht actief en wordt het luisteren een echt leesmoment.

Zelfstandig lezen met de juiste keuze

Zelfstandig lezen bij kinderen met concentratieproblemen werkt het beste als het kind zelf het boek heeft gekozen en het aansluit bij de eigen interesses en het leesniveau. Een boek dat net iets te moeilijk is, vraagt te veel energie en leidt sneller tot afhaken. Een boek dat precies goed is, of zelfs iets makkelijker, geeft een gevoel van succes en moedigt aan om door te lezen. Leesplezier gaat altijd voor leesniveau.

Welke omgevingsfactoren beïnvloeden de concentratie tijdens leesactiviteiten?

De omgeving heeft een grote invloed op hoe goed kinderen zich kunnen concentreren tijdens het lezen. Lawaai, visuele prikkels, oncomfortabele zitposities en een onveilig gevoel zijn de meest voorkomende factoren die de concentratie verstoren. Een rustige, uitnodigende leesomgeving maakt een merkbaar verschil, zeker voor kinderen die al gevoeliger zijn voor afleidingen.

Let bij het inrichten van een leesplek op de volgende factoren:

  • Geluid: Achtergrondlawaai is voor veel kinderen een grote afleider. Een rustige hoek, eventueel met zachte muziek zonder tekst, helpt bij de focus.
  • Visuele rust: Een leesplek met weinig rommel of afleidende decoratie helpt kinderen om bij de tekst te blijven.
  • Comfort: Kinderen die comfortabel zitten of liggen, kunnen langer gefocust blijven. Kussens, een zachte mat of een eigen stoeltje maken de leesplek aantrekkelijk.
  • Licht: Voldoende, niet te fel licht vermindert vermoeidheid van de ogen en maakt langer lezen aangenamer.
  • Keuzevrijheid: Laat het kind meedenken over de eigen leesplek. Eigenaarschap over de omgeving vergroot de motivatie om er ook echt te gaan lezen.

Op school en thuis geldt hetzelfde principe: een vaste, uitnodigende leesplek geeft kinderen een positieve associatie met lezen. Als lezen voelt als iets fijns en ontspannen, in plaats van iets wat moet, groeit de bereidheid om er vrijwillig mee aan de slag te gaan.

Wanneer is extra begeleiding bij lezen en concentratie nodig?

Extra begeleiding bij lezen en concentratie is nodig als een kind structureel achterblijft bij leeftijdsgenoten, veel frustratie ervaart rond lezen, of als de concentratieproblemen ook op andere vlakken de ontwikkeling belemmeren. Een signaal om serieus te nemen is wanneer een kind lezen actief gaat vermijden of er angstig voor wordt.

Niet elk kind dat moeite heeft met concentreren tijdens het lezen heeft een diagnose of intensieve begeleiding nodig. Soms helpt het al om het leesmateriaal beter af te stemmen op de interesses van het kind, de leesplek aan te passen of het kind meer voor te lezen. Maar er zijn situaties waarbij professionele ondersteuning zinvol is:

  • Als er vermoedens zijn van dyslexie, ADHD of andere leer- of ontwikkelingsverschillen.
  • Als het kind ondanks veel positieve ervaringen nauwelijks vooruitgang boekt in leesvaardigheid.
  • Als de concentratieproblemen zo ernstig zijn dat ze het dagelijks functioneren beïnvloeden.
  • Als het kind zichzelf als “slecht in lezen” is gaan zien en daardoor het vertrouwen in zichzelf heeft verloren.

In al deze gevallen is het belangrijk om samen te werken met de leerkracht, een intern begeleider of een specialist. Het doel blijft altijd hetzelfde: het kind weer plezier laten beleven aan lezen, zodat het vrijwillig leeskilometers gaat maken. Dat is de basis voor echte, duurzame groei in leesvaardigheid.

Hoe helpt DaVinci Educatie bij lezen en concentratie op de basisschool?

DaVinci Educatie biedt een aanpak die leesactiviteiten voor kinderen met concentratieproblemen op een heel natuurlijke manier ondersteunt. Door te werken met rijke thema’s zoals “Wie ben ik”, “Samen op de wereld” en “De wereld in de toekomst” krijgt lezen altijd een betekenisvolle context. Kinderen lezen niet om te lezen, maar omdat ze nieuwsgierig zijn naar het thema. En die nieuwsgierigheid is precies wat concentratie aanwakkert.

Binnen de thema’s werkt DaVinci Educatie ook met platte onderwerpen: concrete, herkenbare invalshoeken die kinderen helpen om nieuwe woorden en begrippen te leren. Zo biedt een thema als “Egyptenaren” ruimte voor teksten over piramides, goden of de Nijl, onderwerpen die kinderen prikkelen en uitnodigen om meer te lezen. Lezen wordt zo een vanzelfsprekend onderdeel van het leren, niet een aparte verplichting.

Wat DaVinci Educatie concreet biedt voor scholen die kinderen met concentratieproblemen beter willen ondersteunen bij lezen:

  • Een samenhangende leerlijn voor groepen 1 tot en met 8, waarbij lezen verweven is met wetenschap, kunst, burgerschap en levensbeschouwing.
  • Rijke thema’s en platte onderwerpen die aansluiten bij de belevingswereld van kinderen en hun nieuwsgierigheid prikkelen.
  • Ondersteuning voor leerkrachten in hun rol als coach, zodat zij ieder kind op maat kunnen begeleiden, ook kinderen die extra ondersteuning nodig hebben bij lezen en concentratie.
  • Afwisselende werkvormen, inclusief bewegend leren en interactieve activiteiten, die passen bij verschillende leerbehoeften.
  • Een complete pakketaanpak voor de hele school, zodat kinderen van groep 1 tot en met 8 een doorgaande, positieve leeslijn ervaren.

Door rijke thema’s en platte onderwerpen naast elkaar te gebruiken, helpt DaVinci kinderen zowel de wereld te begrijpen als zich te verbinden met hun directe ervaringen. Dat maakt lezen niet alleen zinvol, maar ook leuk. Wil je weten hoe het complete pakket van DaVinci Educatie jouw school kan ondersteunen? Neem dan contact op en ontdek wat een doorlopende, thematische aanpak voor jouw kinderen kan betekenen.

Veelgestelde vragen

Hoe lang mag een leessessie duren voor een kind met concentratieproblemen?

Voor kinderen met concentratieproblemen geldt als vuistregel: begin klein en bouw rustig op. Een sessie van vijf tot tien minuten is voor veel kinderen al een goed startpunt. Naarmate het kind meer leesplezier ervaart en zelfvertrouwen opbouwt, zal de aandachtsboog vanzelf groeien. Het is beter om te stoppen terwijl het nog leuk is, dan door te gaan totdat het kind afhaakt.

Wat doe ik als mijn kind steeds hetzelfde boek wil lezen?

Dat is juist positief! Kinderen die hetzelfde boek keer op keer willen lezen, bouwen automatisch leeskilometers op en versterken hun woordherkenning en leessnelheid. Laat dit gerust toe en zie het als een teken dat het kind leesplezier ervaart. Als je de variatie wilt vergroten, zoek dan samen naar boeken in hetzelfde genre of over hetzelfde onderwerp.

Zijn e-readers of luisterboeken ook zinvol voor kinderen met concentratieproblemen?

Ja, zeker. E-readers kunnen handig zijn omdat ze minder visuele afleiding bieden dan een tablet vol apps, en omdat de lettergrootte en achtergrondkleur aanpasbaar zijn. Luisterboeken zijn een waardevolle aanvulling op lezen, niet een vervanging: ze stimuleren taalbegrip, woordenschat en luistervaardigheid. Combineer luisterboeken bij voorkeur met de papieren versie, zodat het kind mee kan lezen terwijl het luistert.

Hoe betrek ik de leerkracht bij de leesaanpak thuis?

Goed contact met de leerkracht is waardevol, zeker als je thuis merkt dat lezen stroef verloopt. Vraag de leerkracht welk leesniveau je kind heeft, welke boeken bij dat niveau passen en of er specifieke aandachtspunten zijn. Deel ook wat thuis goed werkt, want die informatie helpt de leerkracht om de aanpak op school beter af te stemmen. Een korte terugkoppeling na een ouderavond of via een berichtje in het schoolportaal is vaak al voldoende om samen op één lijn te komen.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij het begeleiden van kinderen met concentratieproblemen tijdens het lezen?

Een veelgemaakte fout is het te snel verhogen van de moeilijkheidsgraad van het leesmateriaal, waardoor het kind overbelast raakt en afhaakt. Ook het opleggen van een vast tijdstip of een verplicht aantal pagina’s werkt averechts: het maakt lezen iets wat ‘moet’, in plaats van iets wat leuk is. Vermijd ook correcties tijdens het lezen die de flow onderbreken; bewaar feedback voor achteraf en focus tijdens de sessie zelf op plezier en betrokkenheid.

Kan ik als ouder thuis zelf bewegend leren toepassen bij leesactiviteiten?

Absoluut. Thuis zijn er veel eenvoudige manieren om beweging en lezen te combineren. Laat je kind bijvoorbeeld op een trampoline of schommel zitten terwijl jij voorleest,ି plak woordkaartjes op verschillende plekken in huis en laat het kind die opzoeken en hardop lezen, of doe een ‘leesquiz’ waarbij het kind na elk hoofdstuk een bewegingsopdracht krijgt. Kleine aanpassingen zoals deze maken een groot verschil voor kinderen die moeite hebben om stil te zitten.

Vanaf welke leeftijd kun je beginnen met gerichte leesactiviteiten voor kinderen met een korte aandachtsboog?

Al vanaf de peuterleeftijd kun je beginnen met korte, speelse leesactiviteiten die aansluiten bij een korte aandachtsboog, zoals het samen bekijken van prentenboeken, het benoemen van plaatjes of het luisteren naar rijmpjes. Hoe vroeger kinderen positieve ervaringen met boeken en verhalen opdoen, hoe sterker de basis voor later leesplezier. Zorg er wel voor dat de activiteit altijd vrijblijvend en speels blijft: bij jonge kinderen is leesplezier altijd de eerste prioriteit.

Wil je meer weten over de verschillende leerlijnen? Laat je inspireren tijdens een gratis webinar of neem contact op.